പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസപരിണാമങ്ങളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന തെളിവുകളെയാണ് പൈതൃകം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഓരോ വ്യക്തിയും സമൂഹവും കാലക്രമത്തിൽ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന കാൽപ്പാടുകളായി പൈതൃകത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാം.
പൈതൃകങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാൻ ഏറെയുണ്ട്. ഭൂതകാലത്തിലെ ശരിതെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാനും ഭാവിയെ കൂടുതൽ സുഗമവും സുഖകരവുമാക്കി തീർക്കാനും പൈതൃകം നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു.
ഇന്നലെകളിലെ തെറ്റുകൾ തിരുത്തുന്നതിനും ശരികളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ശരികളിലേക്കു മുന്നേറുന്നതിനും പൈതൃകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് സഹായകമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും യാഥാർഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും സാമൂഹികമായ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും പൈതൃകം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
കൃത്യതയ്ക്കായി പൈതൃക സമ്പത്തുകളെ പ്രധാനമായും രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം:
നമുക്ക് നേരിട്ട് കാണാനും സ്പർശനത്തിലൂടെ അറിയാനും കഴിയുന്ന പൈതൃക സമ്പത്തുകളെയാണ് ടാൻജിബിൾ ഹെറിറ്റേജ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഇവയെല്ലാം ടാൻജിബിൾ ഹെറിറ്റേജിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
നമുക്ക് അനുഭവത്തിലൂടെ മാത്രം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന പൈതൃക സമ്പത്തുകളെയാണ് ഇൻടാൻജിബിൾ ഹെറിറ്റേജ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഇവയെല്ലാം ഇൻടാൻജിബിൾ ഹെറിറ്റേജിന്റെ ഭാഗമാണ്.
പ്രകൃതി അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന തെളിവുകളാണ് നാചുറൽ ഹെറിറ്റേജ് എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
ഇവയെല്ലാം പ്രകൃതിപൈതൃകത്തിന്റെ (Natural Heritage) ഭാഗങ്ങളാണ്.
ഏതു തരത്തിലുള്ള പൈതൃകവും മാനവരാശിയുടെ പൊതുസ്വത്താണ്. നമ്മുടെ പൂർവികർ തലമുറകളായി കൈമാറിയ അമൂല്യ സമ്പത്തുകളാണ് അവ.
പൈതൃക സംരക്ഷണവും പഠനവും നിരവധി തലങ്ങളിൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.
പൈതൃകം വെറും പഴമയുടെ ഓർമ്മയല്ല; അത് നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും ഭാവിയുടെയും അടിത്തറയാണ്.